Trzy stypendia dla Politechniki Rzeszowskiej
Wyróżnione zostały dr Maryna Bulakh, dr inż. arch. Monika Szopińska-Mularz oraz dr inż. Sabina Ziembowicz.
Ministerialne stypendia mają być wypłacane przez trzy lata. Ich wysokość to 5390 zł miesięcznie. O przyznaniu wsparcia zdecydowała ocena dorobku naukowego kandydatów przeprowadzana w ramach poszczególnych dyscyplin.
Wnioski oceniane były punktowo przez zespół ekspertów. Następnie przygotowano listy rankingowe, na podstawie których przedstawiono rekomendacje ministrowi. Ministerstwo informuje, że w większości dyscyplin rekomendowano nie więcej niż pięć stypendiów.
Skala konkurencji pokazuje, że znalezienie się w gronie 230 laureatów nie było formalnością. W przypadku Politechniki Rzeszowskiej uwagę zwraca także różnorodność badań prowadzonych przez nagrodzone naukowczynie.
Sztuczna inteligencja i bezpieczeństwo transportu
Dr Maryna Bulakh pracuje w Zakładzie Informatyzacji i Robotyzacji Procesów Przemysłowych na Wydziale Mechaniczno-Technologicznym Politechniki Rzeszowskiej.
W centrum jej zainteresowań znajduje się transport kolejowy i lotniczy. Badaczka zajmuje się m.in. zwiększaniem efektywności oraz niezawodności systemów transportowych.
Jednym z obszarów prowadzonych prac jest optymalizacja konstrukcji wagonów towarowych. Chodzi m.in. o ich ładowność oraz zużycie energii. To zagadnienia, które bezpośrednio wiążą się zarówno z kosztami przewozów, jak i efektywnością całego transportu.
Naukowczyni analizuje również ryzyko związane z eksploatacją taboru.
Szczególnie ciekawy jest jednak wątek lotniczy. Dr Maryna Bulakh wykorzystuje rozwiązania związane ze sztuczną inteligencją w diagnostyce silników turbośmigłowych. AI ma w tym przypadku pomagać w analizowaniu danych i wykrywaniu nieprawidłowości, które mogą mieć wpływ na niezawodność urządzeń.
To kierunek badań szczególnie interesujący z punktu widzenia Rzeszowa i całego Podkarpacia. Branża lotnicza odgrywa tu istotną rolę gospodarczą i naukową.
Parking może zamienić się w farmę?
Zupełnie innego obszaru dotyczą badania prowadzone przez dr inż. arch. Monikę Szopińską-Mularz.
Naukowczyni związana jest z Zakładem Projektowania Architektonicznego i Grafiki Inżynierskiej na Wydziale Budownictwa, Inżynierii Środowiska i Architektury.
Jej zainteresowania skupiają się m.in. wokół regeneracyjnego projektowania miast. Jednym z problemów współczesnych aglomeracji jest to, co zrobić z istniejącymi budynkami, które z czasem mogą przestać pełnić swoją pierwotną funkcję.
Badaczka analizuje możliwość przekształcania takich obiektów w miejsca służące mieszkańcom w zupełnie nowy sposób.
Jednym z przykładów są wielopoziomowe parkingi w miastach europejskich. W przyszłości część tego typu obiektów mogłaby zostać przekształcona w miejskie farmy akwaponiczne.
Akwaponika łączy hodowlę organizmów wodnych z uprawą roślin w zamkniętym obiegu. W takim systemie możliwe jest ograniczenie zużycia wody oraz wykorzystanie przestrzeni, która już znajduje się w obrębie miasta.
Badania Moniki Szopińskiej-Mularz dotykają więc jednocześnie architektury, ochrony środowiska, produkcji żywności i przyszłości europejskich miast. Temat rozwijała m.in. podczas doktoratu na University of Portsmouth oraz w ramach projektu T.U.R.F.
Mikroplastik pod lupą naukowców
Trzecią laureatką jest dr inż. Sabina Ziembowicz z Katedry Inżynierii i Chemii Środowiska.
Jej prace koncentrują się na mikrozanieczyszczeniach, a szczególnie na mikroplastiku.
Problem jest coraz częściej badany przez naukowców na całym świecie. Niewielkie fragmenty tworzyw sztucznych mogą przedostawać się do wód, gleby oraz organizmów żywych. Ich obecność rodzi pytania dotyczące zarówno wpływu na ekosystemy, jak i skuteczności procesów oczyszczania wody.
Sabina Ziembowicz analizuje przemiany mikroplastiku zachodzące w środowisku. Bada również jego toksyczność dla organizmów żywych.
Kolejnym elementem jej pracy jest sprawdzanie, w jaki sposób obecność tego rodzaju zanieczyszczeń wpływa na procesy oczyszczania ścieków i uzdatniania wody.
W praktyce są to zagadnienia, które w kolejnych latach mogą mieć coraz większe znaczenie dla gospodarki wodnej i ochrony środowiska.
W całej Polsce wybrano tylko 230 osób
Ministerialne stypendia dla młodych naukowców przyznawane są osobom, które mogą wykazać się znaczącymi osiągnięciami w działalności naukowej.
W 2026 roku zgłoszono 1640 kandydatur. Ostatecznie wsparcie otrzymało 230 osób. Wśród laureatów było także 35 doktorantów. Stypendyści reprezentują łącznie 54 dyscypliny naukowe i artystyczne.
Każde ze stypendiów przyznano na trzy lata. To oznacza nie tylko finansowe wsparcie dla konkretnych badaczy, ale również możliwość dalszego rozwijania prowadzonych projektów.
W przypadku Politechniki Rzeszowskiej tegoroczny wynik oznacza trzy nazwiska na ogólnopolskiej liście laureatów i trzy bardzo różne obszary badań - transport i sztuczną inteligencję, projektowanie przyszłości miast oraz walkę z zanieczyszczeniem środowiska mikroplastikiem.
Fot. Beata Motyka
Komentarze (0)