Demografia wymusza zmiany
Spadek liczby urodzeń, obserwowany w całym kraju, w sposób szczególny dotyka mniejsze miejscowości na Podkarpaciu. Samorządy wskazują, że coraz trudniej jest utrzymać szkoły, w których liczba uczniów w klasach jest znikoma. W wielu przypadkach koszty utrzymania placówek, takich jak ogrzewanie czy wynagrodzenia kadry, zaczynają przewyższać subwencję oświatową przekazywaną przez państwo.
Jakie placówki są zagrożone?
Planowane zmiany nie dotyczą tylko jednego powiatu. Decyzje o wygaszaniu lub likwidacji obejmują szkoły w różnych częściach województwa:
• Przegląd sieci: Lokalne władze prowadzą obecnie audyty, mające na celu optymalizację kosztów oświaty.
• Skala: Na ten moment wiadomo o planach likwidacji co najmniej 9 placówek, choć niewykluczone, że lista ta ulegnie wydłużeniu w trakcie trwania procedur administracyjnych.
• Alternatywy: W niektórych przypadkach gminy rozważają przekształcenie szkół w placówki prowadzone przez stowarzyszenia, co ma pozwolić na ich przetrwanie w zmienionej formie.
Jakie szkoły do likwidacji
Z danych kuratorium wynika, że na dzień 20 lutego 2026 roku zaplanowano likwidację 8 szkół i 1 przedszkola:
- Szkoła Podstawowa im. J. Twardowskiego w Lipie (gm. Bircza, pow. przemyski)
- Szkoła Podstawowa im. Noblistów w Sufczynie (gm. Bircza, pow. przemyski)
- Szkoła Podstawowa w Jaszczurowej (gm. Wiśniowa, pow. strzyżowski)
- Szkoła Podstawowa w Jaźwinach (gm. Czarna, pow. dębicki)
- Szkoła Podstawowa w Dąbrówce (gm. Ulanów, pow. niżański)
- Szkoła Podstawowa nr 7 w Jaśle
- Liceum Ogólnokształcące w Dukli (gm. Dukla, pow. krośnieński)
- Szkoła Podstawowa nr 2 w Dynowie (miasto Dynów, pow. rzeszowski)
- Przedszkole Miejskie nr 14 w Jaśle (przekształcenie w oddział przedszkolny)
Emocje rodziców i nauczycieli
Każda próba likwidacji szkoły wywołuje ogromne emocje w lokalnych społecznościach. Dla mieszkańców małych miejscowości szkoła jest często nie tylko miejscem nauki, ale również lokalnym centrum kultury i życia społecznego. Rodzice obawiają się przede wszystkim wydłużenia drogi do nowej placówki dla swoich dzieci oraz konieczności adaptacji uczniów w większych, mniej znanych środowiskach.
Samorządowcy podkreślają jednak, że dalsze utrzymywanie niedofinansowanych szkół odbywa się kosztem innych inwestycji gminnych, takich jak budowa dróg czy rozwój infrastruktury wodno-kanalizacyjnej.
Co dalej?
Procedura likwidacji szkoły jest procesem wieloetapowym, wymagającym m.in. opinii kuratora oświaty oraz uchwały rady gminy. Mieszkańcy mają czas na wyrażenie swojego sprzeciwu podczas konsultacji społecznych, jednak ekonomiści zaznaczają, że przy obecnych trendach demograficznych, zmiany w sieci szkół będą nieuniknione w perspektywie kolejnych lat.
