Dwa programy, jeden cel

Narodowy Instytut Dziedzictwa uruchomił dwa programy, które mają wspierać ochronę dziedzictwa kulturowego. Choć dotyczą różnych obszarów, łączy je wspólna idea: zachować to, co ważne dla lokalnych społeczności, i przekazać tę wiedzę dalej. Pierwszy program koncentruje się na tradycjach, zwyczajach i umiejętnościach, drugi - na materialnych śladach historii, takich jak zabytki, ich otoczenie oraz dokumentowanie lokalnego dziedzictwa.

„Niematerialne - przekaż dalej” dla tradycji i lokalnej pamięci

Program „Niematerialne - przekaż dalej” jest skierowany do projektów, które wzmacniają międzypokoleniowy przekaz wiedzy, umiejętności i praktyk związanych z niematerialnym dziedzictwem kulturowym. Chodzi m.in. o zjawiska wpisane na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego oraz praktyki z Krajowego rejestru dobrych praktyk w ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego. W praktyce mogą to być działania edukacyjne, warsztaty, dokumentowanie tradycji czy projekty angażujące lokalnych depozytariuszy.

Kto może ubiegać się o wsparcie?

O dofinansowanie w programie „Niematerialne - przekaż dalej” mogą starać się organizacje pozarządowe, samorządowe instytucje kultury oraz kościoły i związki wyznaniowe. Ważnym warunkiem jest udział depozytariuszy danego zjawiska lub dobrej praktyki w realizacji zgłaszanego zadania. To istotne, bo w tym programie nie chodzi o opowiadanie o tradycji z daleka, przez szybkę muzealnej gabloty, ale o pracę z ludźmi, którzy tę tradycję naprawdę niosą.

Wnioski do 8 maja

Nabór do programu „Niematerialne - przekaż dalej” trwa od 8 kwietnia do 8 maja 2026 roku, do godz. 15:00. Wnioski należy składać za pośrednictwem platformy Witkac.pl. Program jest realizowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

„Wspólnie dla dziedzictwa” przy zabytkach i lokalnych historiach

Drugi z programów - „Wspólnie dla dziedzictwa” - dotyczy przede wszystkim materialnego dziedzictwa kulturowego. Jest adresowany do organizacji pozarządowych, które chcą realizować projekty służące ochronie zabytków, dokumentowaniu lokalnego dziedzictwa, edukacji oraz popularyzacji wiedzy o historii miejsc. Program ma tworzyć warunki do zrównoważonej ochrony dziedzictwa i wykorzystywania jego wartości dla rozwoju społecznego obecnych i przyszłych pokoleń.

Jakie działania mogą otrzymać dofinansowanie?

W ramach programu „Wspólnie dla dziedzictwa” można ubiegać się o środki m.in. na prace porządkowe przy zabytkach wpisanych do rejestru zabytków albo ujętych w gminnej lub wojewódzkiej ewidencji zabytków. Program obejmuje również działania związane z identyfikowaniem, inwentaryzowaniem i dokumentowaniem materialnego dziedzictwa kulturowego, warsztaty tradycyjnych rzemiosł i technik budowlanych oraz projekty edukacyjne skierowane do społeczności lokalnych.

Wnioski do 14 maja

Nabór do programu „Wspólnie dla dziedzictwa” rozpoczął się 14 kwietnia i potrwa do 14 maja 2026 roku, również do godz. 15:00. Wnioski składa się przez platformę Witkac.pl. Narodowy Instytut Dziedzictwa przypomina, by przed złożeniem dokumentów dokładnie zapoznać się z regulaminem oraz instrukcją wypełniania wniosku.

Szansa dla lokalnych społeczności

Oba programy mogą być ważnym wsparciem dla organizacji i instytucji, które działają blisko lokalnych wspólnot. Dzięki nim można nie tylko zadbać o zabytki, ale też utrwalać pamięć o zwyczajach, języku, rzemiosłach i umiejętnościach przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Dziedzictwo nie zawsze stoi na cokole i ma tabliczkę z datą. Czasem mieszka w opowieści babci, w dawnym rzemiośle, w lokalnym święcie albo w zapomnianym budynku, który ktoś wreszcie postanowił ocalić od kurzu i świętego „kiedyś się tym zajmiemy”.

Zabytki (1)

Są pieniądze na ochronę dziedzictwa. Narodowy Instytut Dzied...